Japonya’daki deprem felaketinin ardından tüm dünyada ‘nükleer enerji’ masaya yatırılıyor. Japonya’nın kuzeyindeki 8.9 büyüklüğündeki depremde zarar gören, hâlâ kontrol altına alınamayan ve bir felakete yol açmasından korkulan Fukuşima nükleer enerji santralı, bir çok ülkenin nükleer projelerini gözden geçirmesine ve bazılarının da planlarını rafa kaldırmasına yol açtı.

Bu konuda ilk harekete geçen ülke, nükleer projelerini askıya aldığını açıklayan İsviçre oldu. İsviçre Enerji Bakanı Doris Leuthard, nükleer enerjide güvenlik standartlarını tekrar gözden geçireceklerini ve 3 yeni nükleer santral projesini durdurduklarını açıkladı. Bu ülkedeki 5 nükleer reaktörün enerji ihtiyacının yüzde 40’ını karşıladığı belirtiliyor.

Merkel nükleerde geri adım attı
Nükleer santrallarla ilgili bir önemli karar da Almanya’dan geldi. Almanya Başbakanı Angela Merkel, Japonya’daki nükleer sorun nedeniyle, Almanya’daki nükleer santralların kullanma süresini uzatmaya yönelik kararlarını 3 ay süreyle ertelediklerini açıkladı. Merkel, “Hiçbir şey olmamış gibi davranamayız. Japonya’daki olaylar imkânsız olduğunu düşündüğümüz risklerin tamamen göz ardı edilemeyeceğini öğretti” dedi. Almanya 10 yıl kadar önce aldığı bir kararla ülkedeki 17 nükleer santralın 2021 yılına kadar kapatılmasını kararlaştırmış, ancak Angela Merkel hükümeti geçen yıl aldığı bir kararla nükleer santralların kapatılmasını ortalama 12 yıl ertelemişti.

Alman Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle ile Ekonomi Bakanı Rainer Brüderle, bir an önce nükleer santrallerin kapatılması ve yenilenebilir enerjiye yönelinmesi yönünde görüş belirtti. Nükleer santrallerin kapatılma süresinin uzatılmasını öngören karar nedeniyle Alman hükümeti, muhalefetin sert eleştirilerine maruz kalıyordu. Avrupa Birliği (AB) ise, nükleer enerji uzmanlarının katılımıyla bir toplantı yaparak acil bir duruma karşı hazırlıklı olup olmadığını gözden geçiriyor. Avusturya Çevre Bakanı Nikolaus Berlakovich de, AB sınırları içindeki nükleer santralların depreme karşı stres testinden geçirilmesi çağrısında bulundu.

Rusya ve Çin frene basmıyor
2030 yılına kadar 40 yeni nükleer reaktör inşa etme planı bulunan Rusya ise bu programında bir değişiklik öngörmüyor. Ancak Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Japonya’da olup bitenlerden gerekli sonuçları çıkaracaklarını söyledi. Şu an Rusya’nın ürettiği elektriğin yüzde 16’sı nükleer santrallardan elde ediliyor. Ülke bu oranı üçte bire çıkarmaya çalışıyor.

13 nükleer santralı bulunan ve yenilerini yapmayı planlayan Çin yönetimi de kararlarında bir değişiklik olmadığını ancak Japon krizini dikkatle izlediklerini söylemekle yetindi.

Yüzün üzerinde nükleer santrala sahip olan ABD’de ise Senatör Joe Lieberman, Japonya’da gelişmelerin sonucu belirginleşene kadar nükleer enerjide frene basmaları gerektiğini söyledi.

‘Sorunlu santral eski teknoloji’
Japonya’daki depremin 8.9’luk olduğunu hatırlatan Petco Enerji Başkanı Ali Tunga şöyle konuştu:
“Türkiye’de bu büyüklükte bir depremin olmayacağını bilimsel veriler bize gösteriyor. Maksimum 7.8 bekleniyor. Ayrıca Japonya’da sızıntı olan nükleer santral birinci jenerasyon. Bizde yapımı planlanan santral ise 3. jenerasyon. Kesinlikle karşılaştırılmayacak bir fark var. Sıkıntı reaktör kısmıyla alakalı. Bizdeki kıyılarda tsunami riski de yok.”

‘Çernobil’e benzemez’ beklentisi
Elektriğinin yüzde 30’unu nükleer enerjiden elde eden Japonya’da 54 nükleer enerji reaktöründen 11’i deprem nedeniyle kapalı durumda. Japonya’daki depremden sonra Fukuşima nükleer santralinde Çernobil benzeri bir kazanın meydana gelme ihtimalinin bulunmadığı bildirildi.
Ulusal Strateji Bakanı Koyçiro Genba, Nükleer Güvenlik kurumu’na dayanarak, Jiji ajansında yayımlanan açıklamasında, “Çernobil olasılığı kesinlikle yok” ifadesini kullandı. Ukrayna’da, 1986’da dünyanın en büyük nükleer kazası olan Çernobil’deki nükleer reaktörün patlaması nedeniyle bölgeden 130 bin kişi tahliye edilmiş, Ukrayna ve Avrupa’da yüzbinlerce kişi radyasyondan etkilenmişti.

Patlamada 31 kişi ölmüştü. Japon hükümeti, Fukuşima nükleer santralinin 3 numaralı biriminde meydana gelen patlamada biri ağır 11 kişinin yaralandığını açıklamıştı.

Yıldız: Ders çıkarırız ama kararlıyız
Enerji Bakanı Taner Yıldız, Japonya’da meydana gelen depremin ardından ülkedeki nükleer santrallarda yaşanan sorunları değerlendirerek, gelişmelerin Türkiye’nin santral yapımıyla ilgili kararlılığını etkilemeyeceğini söyledi.

NTV televizyonuna yaptığı açıklamalarda Yıldız, “Japonya’daki deprem, nükleer güç santrallarının yapımıyla ilgili kararlılığımızı etkilemez. Ancak mutlaka bundan çıkarılacak dersler vardır ve bunlarla alakalı çalışmalarımız da görüşmelerimiz de devam ediyor” dedi. Rusya ile Mersin Akkuyu’ya yapılacak nükleer santralın güvenliğini de değerlendiren Yıldız, “Biz güvenliğin ön planda tutulduğu bir sistem istedik, yapacağımız da odur” dedi.

Yıldız, Mersin ve Sinop’a inşa edilmesi hedeflenen nükleer santralların üçüncü jenerasyon olacağını belirterek, “Bu santrallar çok yüksek standarda sahip, isteseniz de bunların kötüsünü yapamazsınız” dedi.